Mutlaka duymuşsunuzdur. Açık kaynak kodlu yazılımlar diye. Ancak işin detayını öğrenmemiş olabilirsiniz. Nedir bu açık kaynak kodu ve ne işe yarar? Hepsi yazımızda sizleri bekliyor. Evet! Başlıyoruz!
Kodlama programlarını mutlaka duymuşsunuzdur. Bu programlarda, iki tür kodlama mevcuttur. Kapalı ve açık kodlama… Kapalı olan kodlamada hazırlanan veriler hiçbir şekilde değiştirilemez. Açık kaynak kodu ile hazırlanan yazılımlarda ise tam tersi durum söz konusudur. İstenilen düzenleme, her zaman yapılabilir ve güncellenebilir. İşte bu tür yazılımlara, açık kaynak kodlu yazılımlar adı verilir.
Açık Kaynak Kodlu Yazılım Kullanımı Ne Demek?
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi açık kaynak kodu ile hazırlanan yazılımlarda istenilen değişiklik yapılabilir. Ayrıca birçok programa uyarlanabilme özelliğine sahiptir. Hızlıdır ve güvenilirdir. Açık kaynak kodlu yazılımlar, tabiri caizse insanlığın ortak malıdır.
Örnek vermek gerekirse, Android ve Linux sistemleri, açık kaynak kodu ile hazırlanan sistemlerdir.
Açık Kaynak İşletim Sistemi Örnekleri
Dünyada kullanılan işletim sistemlerinin birçoğu, açık kaynak kodu ile yazılmışlardır. Aşağıda bu işletim sistemlerinden örnekler vererek, açıklamaya çalışalım.
Açık Kaynak Kodlu İşletim Sistemi: Linux
Açık kaynak kodunun bir numaralı örneklerinden bir tanesidir. Linus Torvalds tarafından geliştirilmiştir. Linux aşağıdaki avantajları sağlar:
- Çekirdek yapı üzerindeki uygulamaları kolaydır. Açık kaynak kodlu olduğundan dolayı, farklı amaçlar için de kullanılabilir.
- Yalnızca bilgisayarlarda değil, cep telefonlarında ve web sunucularında yaygın kullanıma alanına sahiptir.
- Farklı amaç için Linux araçları bulunabilir. Mesela ev kullanıcıları için; Ubuntu, OpenSuse ve pardüs gibi yazılımlar yaygındır. Web sunucularında ise Debian Fedora yaygın olarak kullanılmaktadır. Eğitim için ise Edubuntu yazılımı daha çok kullanılmaktadır.
Açık Kaynak Kodlu İşletim Sistemi: Pardus
Türkiye’nin ilk yerli işletim sistemidir. TÜBİTAK-UEKAE (Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü) tarafından geliştirilmiştir. İlk defa 2009 yılında piyasaya sürülmüştür. Her ne kadar birçok kullanıcı tarafından ilgi görmemiş olsa da, kamu kurumlarının bazılarında hala kullanılmaktadır. En büyük avantajı, Windows işletim sistemi için yazılan virüslerden etkilenmemesidir.
Açık Kaynak Kodlu İşletim Sistemi: Debian
Linux çekirdeğini kullanan işletim sistemidir. Dünya çapında binlerce geliştiricisi olan bu işletim sisteminin adını daha önce duymamış olabilirsiniz. Zaten Türkiye’de pek kullanıldığını söyleyemeyiz. Ancak Amerika’da hatırı sayılır bir kitle tarafından kullanılmaktadır. Bu işletim sisteminin temel araçları GNU adı verilen proje tarafından sağlanmaktadır.
Açık Kaynak Kodlu İşletim Sistemi: Ubuntu
Linux tarafından üretilen işletim sistemlerindendir. Şu anda dünya genelinde ücretsiz olarak dağıtılmaktadır. İlk masaüstü versiyonu 2004 yılında yayınlanmıştır. En çok kullanılan sürümleri; masaüstü, bulut veri sistemi ve internet uygulamalarına yöneliktir.
Açık Kaynak Kodlu İşletim Sistemi: Opensuse
Novell teknoloji şirketi tarafından desteklenen ve altyapı olarak Linux sistemini kullanan işletim sistemidir. Aslında Opensuse bir projedir. Kullanımı kolaydır ve her kullanıcıya hitap eden bir yapısı vardır. aslında daha çok yazılım geliştiricileri tarafından tercih edilse de, son zamanlarda Hacker yani bilgisayar korsanları tararından da kullanılır olmuştur. Kurulumu Windows işletim sisteminde olduğu gibidir. Eğer çift işletim sistemi kullanacaksanız, kurulum yapmadan önce diski iki bölüme ayırmanız gerekir.
Açık Kaynak Kodlu Mail Programı
Dünya genelinde kullanılan birçok e-posta sistemi kullanılmaktadır. Biz bu yazımızda, duyduğunuz ve duymadığınız bazı e-posta sistemlerinden bahsedeceğiz.
Zimbra
Aslında dünya genelinde en çok kullanılan popüler ve açık kaynak kodlu e-posta yazılımıdır. Ancak ülkemizde pek duyulduğunu söyleyemeyiz. Genelde kurumsal firmaların tercih ettiği bir sistemdir. IMAP/POP, CarDAV ve CalDAV protokollerini destekler. Bu özelliklerinin dışında, aşağıdaki özelliklere de sahiptir:
- Akıllı telefonlarda da kullanılabilir ve POP desteği bulunur.
- Mobil web istemcisi özelliğine sahiptir.
- Web yönetim konsolu oldukça kullanışlıdır.
- E-posta sistemine entegreli Anti-Spam ve Anti-virüs programları ile en üst seviye güvenliği sağlar.
- Gerçek zamanlı geri yükleme özelliği ve yedekleme imkanı bulunur.
- Depolama yönetimi hiyerarşiktir.
iREdMail Server
Linux tabanını kullanan bir diğer e-posta sistemi de iRedMail Server, açık kaynak kodlu mail sistemidir. Bu sistemin en büyük avantajlarından bir tanesi posta sunucusuna dönüştürülebilmesidir. Dünya genelinde en güvenilir ve en popüler sistemlerden bir tanesidir. Başlıca özellikleri:
- OpenLDAP, MySQL, PostgreSQL gibi veritabanı desteğine sahiptir.
- Takvimlerinizi ve adres defterinizi kolaylıkla yönetebilirsiniz.
- Spam Assasin adı verilen özelliğe sahiptir. İstenmeyen e-postaları çok iyi bir biçimde filtreler.
- Beyaz liste, kara listeye alma gibi özelliklere sahiptir. Ayrıca karantinaya alma özelliği bulunur.
- Web yönetici panelini kullanmak oldukça kolaydır.
En Popüler Açık Kaynak Kodlu Programlar
Birazdan bahsedeceğimiz programların bazılarını mutlaka kullanmışsınızdır. Zaten listemizi okuduğunuzda “aaa ben bu programı biliyorum” diyeceksiniz. Evet, başlıyoruz.
VLC Video
Video ve ses oynatma programıdır. Birçok formatı açabilme kapasitesine sahiptir. Ayrıca bu programda ufak çaplı video düzenleme işlemlerini de yapabilirsiniz. Genelde Windows Media Player programında açılamayan video formatları için tercih edilir.
Filezilla
Dünya çapında meşhur FTP yönetici yazılımıdır. Hosting panelinizde mutlaka bu yazılımı kullanıyorsunuzdur. En azından birçoğunuz… Açık kaynak kodlu olmasından dolayı sürekli güncellenmektedir. Kullanıcılara birçok işlevi bir arada sunar.
Open Office
Microsoft Office programına alternatif olarak hazırlanmış programlar dizisidir. Dizisi diyoruz çünkü, bünyesinde yalnızca kelime işlemci değil, aynı zamanda veritabanı görevi gören Excell gibi yazılımları da barındırır. Microsoft Office yazılımında ne varsa, bu programda bulabilirsiniz. Üstelik ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Winrar – Winzip
Hepimizin severek kullandığı sıkıştırma programlarıdır. Winrar günümüzde daha çok kullanılmaktadır diyebiliriz. Deneme sürümü ücretsizdir. Ancak deneme süresi bittikten sonra da kullanabilirsiniz. Her türlü dosyanın arşivlenmesi ve arşivden çıkarılması işlemlerini yerine getirir. Boyutu büyük olan dosyaları, Winrar ile sıkıştırarak arşivleyebilir ve e-posta ile gönderebilirsiniz.
FireFox
İnternet Explorer tarayıcısını tahtından indiren yegane tarayıcı programıdır. Oldukça kullanışlı ve hızlıdır. Explorer’ın açamadığı birçok sayfayı, FireFox tarayıcısı açabilmektedir.
Notepad++
Yazılımcılar arasında popüler olan bir programdır. CSS, C++, Java, SQL, HTML gibi birçok programlama dillerini kapsayan gelişmiş bir not defteridir. Çok amaçlı kullanılabilir. Birçok çalışma yaptınız ve elektrik aniden kesildi. Üzülmeyin, Notepad++ tüm çalışmalarınızı kaydeder ve kaybolmasını engeller.
Açık Kaynak Kodlu Yazılımları Seçmeniz İçin Nedenler
Open Source yazılımların faydalarını, aşağıda maddeler halinde sizlere sıralayacağız. Böylelikle, açık kaynak kodlu yazılımlar neden seçilmeli sorusunun da cevabını almış olacaksınız.
- Dünya genelinde yer alan programcı toplulukları tarafından geliştirildiği için sürekli güncellenmektedir. Yani sürekli olarak kullanışlı yeni özellikler sunmaktadır.
- Eğer herhangi bir açık söz konusu ise, programla birçok kişi ilgilendiğinden, açık sorunu kısa süre içerisinde giderilir. Kapalı kaynak kodlu yazılımlarda ise tam tersi durum söz konusudur. Uzun süre açığın kapanmasını beklemek zorunda kalırsınız.
- Açık kaynak kodlu yazılımların farklı türleri sürekli olarak piyasaya sürülür. Bu sayede alternatif birçok seçenek mevcuttur.
- Açık kaynak kodlu yazılımlarının güvenirliğini ilk elde kontrol edebilir ya da ettirebilirsiniz. Kapalı kaynak kodlarında bu imkan söz konusu değildir.
