Web yazılım nedir sorusunun cevabı; Web sitelerinin temelini oluşturan HTML kodlama dillerine birçok özellik katmak için kullanılan yazılımların tamamıdır, cevabı verilebilir.
Bu tanıma bakarak, web yazılımda iki tür özelliğin bulunduğunu söyleyebiliriz. Kullanıcının görebildiği kısımlar, User Interface olarak adlandırılır. Kullanıcının göremediği kısımlar ise HTML kodlama dilinin ve bu dile yardımcı olan diğer yazılımları ifade eder. Bu bölüme ise UX (User Experience) adı verilir.
Biz yazımızda, kullanıcının göremediği kısımları ilgilendiren, HTML kodlama diline yardımcı olan web yazılım dillerinden bahsedeceğiz.
Web Yazılım Dilleri
Web yazılım dilleri, HTML kodlama dili ile hazırlanmış sayfalara destek amacıyla oluşturulmuş dillerdir. Bazı web yazılım dillerine yakından özelliklerine yakından bakalım. Böylece konu daha net bir şekilde anlaşılmış olacaktır.
PHP
PHP (Hypertext Preprocessor-Üstün yazı Ön işlemcisi) JavaScript ve Python gibi yazılım dillerinin bir alt kümesidir. Bir tür yazılım dilidir. Genele olarak bu yazılım dili, sunucu taraflı iletişimi kullanır. Daha basit anlatacak olursak, HTML ve CSS ile oluşturulan kodlama eylemlerini harekete geçirmek için PHP dili kullanılır. Yani PHP kodlama ile oluşturulmuş sayfalara, ne yapması gerektiğini söyler.
Neler Yapabilir?
İnternet sitelerinde yaygın olarak kullanılan; form verisi toplamak, sunucuya dosya göndermek ve veri tabanlarını düzenlemek gibi işler PHP yardımıyla yapılabilir. En yaygın kullanım alanı, web sitesi geliştirmedir.
Bazı yazılımcılar, kaynak kodlarının herkes tarafından görünmesini istemez. Bunu yapabilmek için de, PHP ile oluşturdukları kodları HTML dosyasına yerleştirirler. Böylelikle kodları kendisinden başka kimse göremez.
Neden Kullanılmalıdır?
Özellikle Wordpress tabanlı sitelerde, PHP yazılım dili kullanılmalıdır. Bu şekilde yapıldığında, sitede ciddi oranda özelleştirme yapılabilir. Yani sitenin geliştirilmesi için birçok seçeneğe sahip olunur. PHP yazılım dili ile internet sitelerinde eklenti ve temalar özelleştirilebilir.
Delphi
Pascal programlama dilinin geliştirilmiş halidir. Delphi programlama dili Turbo Pascal programlama dilinin görsel sürümüdür.
Ne İşe Yarar?
Günümüzde mobil uygulamaların geliştirilmesinde tercih edilmektedir. Bunun yanı sıra; web yazılımlarının geliştirilmesinde, veritabanı düzenlenmesinde, web sitelerindeki görsellerin düzenlenmesinde sıklıkla Delphi programı kullanılır.
Python
1990’lı yıllarda Guido Van Rossum adında bir Hollandalı yazılımcı tarafından geliştirilmiştir. Programlama dili adını, Guido’nun en sevdiği komedi grubu olan MonthyPython’dan alır. Python programlama dili, nesne yönelimli, etkileşimli ve modüler olarak tanımlanır. Daha doğrusu programın özellikleri bu saydıklarımızdır.
Ne İşe Yarar?
Masaüstü uygulamalar, web uygulamaları, veri analizi ve görselleştirme gibi birçok alanda kullanılır.
Avantajları Nelerdir?
Yorumsal bir dil özelliği gösteren Python, birçok programlama dilinin aksine, derlenmeye ihtiyaç duymadan çalışır. Yani yazılımcının işini oldukça kolaylaştırmaktadır. Sahip olduğu altyapı ile tekrar düzenlenmeye gerek kalmadan, hızlı bir şekilde kodlama yapılmasına imkan tanımaktadır.
Basit bir söz dizimine sahip olduğu için yazması daha kolaydır. Ayrıca başkalarının yazdığı dili de incelemek kolaydır.
Birçok platformda çalışabilme kapasitesine sahiptir.
Aspx
Microsoft firması tarafından geliştirilen programlama dili alt yapısıdır. ASP ve ASP.Net programlama dilleri bu altyapıyı kullanır. ASPX belirttiğimiz programlama dillerinin çalışabilmesini sağlar.
Ne İşe Yarar?
ASP, web sitesi yapma ve düzenleme için gereken her şeye sahiptir. İnternet siteleri genellikle HTML kodlama dili ile oluşturulmaktadır. Ancak HTML statik yapıdadır. İnternet sitelerinin dinamik bir yapıda olabilmesi için ASP kodları tarafından desteklenmesi gerekir. Mesela; internet sitenizi gelen bir ziyaretçi ASP kodlarını görüntüleyemez. Ancak tarayıcı tarafından yorumlanan sonuçları alabilecektir. Bu yönüyle hem dinamik, hem de güvenliklidir.
Java
Sun Microsystems firması tarafından 1995 yılında geliştirilen programlama dilidir. İnternet ortamında birçok uygulama ve internet sitesi, Java programı ile çalışmaktadır. Her geçen gün bunlara yenisi eklenmektedir. www.java.com/tr/ adresinden Java programını ücretsiz olarak yükleyebilirsiniz.
Ne İşe Yarar?
- Herhangi bir yazılım dili ile oluşturulan yazılımları, Java sayesinde sanal bir platformda çalıştırabilirsiniz.
- Web tarayıcısıyla çalışabilen hizmetler ve programlar oluşturabilirsiniz.
- HTML formlarını işleyebilir, sunucu uygulamaları geliştirebilir, çevrimiçi formlar oluşturabilir, mağaza ve anket uygulamaları geliştirebilirsiniz. Daha fazlasını da yapmanıza imkan sağlar.
- Birçok elektronik cihaz için verimli uygulamaların yazılmasına imkan sağlar. Günümüzde cep telefonu uygulamalarında da tercih edilmektedir.
Yukarıda saydığımız bazı programlama dillerinin dışında, daha birçok yazılım dili bulunmaktadır. Ancak yaygın olarak saydığımız programlama dilleri kullanılmaktadır.
Web Yazılım Nasıl Yapılır?
Yukarıda saymış olduğumuz programlarla, web yazılım yapılır. Biraz daha detaylandıracak olursak:
HTML ile Statik Web Siteleri Yapılır
Hazır kodların bulunduğu veri tabanı sistemi kullanmadan, statik yapıdaki web siteleri hazırlanabilir. HTML kodlama dili ise bunu sağlar. HTML ile yapılan internet sitelerinde, kod açığı bulunmaz. Bu yüzden son derece güvenlidir. Genelde güncellemeye ihtiyaç duymayan web sitelerinin tasarımında kullanılırlar.
PHP Dinamik Yapıda Web Sitelerinin Oluşturulmasını Sağlar
Dinamik web sitesinden kastımız:
- Veritabanına bağlı uygulamaların geliştirilebilmesi,
- Dinamik grafiklerin web siteleri için hazırlanabilmesi,
- Kullanıcıya özel içeriklerin oluşturulabilmesi,
- Web tabanlı e-posta uygulamalarının yapılabilmesi,
- Elektronik ticaret uygulamalarının yapılabilmesi,
- XML verilerinin oluşturulabilmesi ve okunabilmesi
Gibi uygulamaların yapılabilmesidir.
Microsoft Frontpage Kodlamaya Yardımcıdır
HTML sayfalarının kolaylıkla oluşturulabilmesini sağlayan Microsoft Frontpage, menü çubukları ile kodlama tasarımına yardımcıdır. Microsoft ürünlerini kullanabilen ve yazılım bilgisi olan herkes, Microsoft programları yardımıyla rahatlıkla bir web sayfası tasarlayabilir.
Fireworks Grafik Tasarım
İnternet sitelerinde görsellik oldukça önemlidir. Freworks programı yardımıyla, görsel tasarımlar kolaylıkla yapılabilir.
Dreamweaver
HTML, JavaScript ve ASP gibi programlama dilleri ile web tasarımlarının kolaylıkla yapılabilmesini sağlayan bir programdır. Adobe firmasının ürünlerinden olan Dreamweaver, web sayfalarının HTML ile kodlanmasına yardımcı olur.
Adobe Flash ile Hareketli Animasyonlar
Web siteleri için harika animasyonların hazırlanabileceği bir programdır. Çizim ve imaj dosyalarının geliştirilmesi için de kullanılmaktadır.
Yukarıda anlattığımız programlar, birçok web yazılım uzmanı tarafından kullanılmaktadır.
Web Yazılım Hizmetleri
E-ticaret, CMS, CRM ve ERP gibi proje bazlı hizmetlerin tamamını kapsar. Web yazılım hizmetleri tamamen müşterilere özel olarak verilir. Şimdi bu hizmetlerden bazılarını detaylı bir şekilde anlatalım.
E-Ticaret Çözümleri
İnternette ticari faaliyetini sürdürmek isteyen firmalar için özel E-ticaret web siteleri hazırlanır. Bu sitelerin yapısı, diğer internet sitelerinden farklıdır. Ayrıca otomasyonu sağlamak ve zamandan kazanmak adına, E-ticaret yazılımları da üretilir. Bu yazılımların amacı, insanların kaldıramayacağı iş yükünün, otomasyon sistemine sahip olan yazılımlar yardımıyla hızlı bir şekilde yapılabilmesidir.
E-ticaret yapısında olan bir internet sitesinde binlerce ürünün etkili bir şekilde görüntülenmesi ve kolaylıkla yönetilmesi en önemli amaçlardandır. Ayrıca güvenli ödeme sistemlerinin internet sitesinde yer alması gerekir. Binlerce müşteriye yanıt verecek ve müşterileri yönetecek sistemlere de ihtiyaç duyulur.
CMS (Customer Management System)
Diğer internet sitelerinden farklı bir ara yüze sahip, güvenli giriş ile erişebilen sistemlerdir. Genelde kurumsal firmalar için özel olarak tasarlanırlar. Firmaların yetkili kıldığı personel dışında, yönetim paneline kimse giremez. Web tabanlı çalışan bir sistemdir.
CMS sistemleri sayesinde, şirket patronları ya da yetkili personelleri, diledikleri yerden sisteme bağlanabilirler ve sistemi yönetebilirler. İnternet bağlantısının ve bir bilgisayarın olması yeterli olacaktır.
Dünyada en fazla tercih edilen ve kullanılan sistemdir.
Faydaları:
- Sürekli içerik güncellemesi yapılabilir.
- Ön bilgi gerektirmeden kolaylıkla kullanılabilir. Kolay kullanılabilir bir ara yüze sahiptir.
- CMS sistemi sayesinde tüm kontroller, yöneticiye aittir. Herhangi bir içeriğin kaldırılması ya da güncellenmesi, sistem sayesinde oldukça kolaydır.
CRM (Customer Relationship Management)
Müşteri ilişkileri yönetimi olarak Türkçeye çevirebileceğimiz bu kavram, özellikle ticaret yapan sitelerin ortaya çıkmasından sonra, anlam kazanmıştır.
Düşünün ki bir e-ticaret sitesine her gün binlerce kişi alışveriş yapmak için giriyor. Bu kişilerin birçoğu, ürün satın almadan önce ürün hakkında bilgi sahibi olmak istiyorlar. Ya da satın aldıkları ürünün hatalı çıkması durumunda, şikayetlerini internet sitesi üzerinden iletiyorlar.
Ürün hakkında olumlu ya da olumsuz yorumlarını, internet sitesi üzerinden gerçekleştiriyorlar. Ürün satın almada bir sorun olduğunda, karşılarında canlı bir muhatap arıyorlar.
Yukarıda saydığımız tüm işlemlerin manuel olarak yapılması imkansız olduğundan, günümüzde CRM adı verilen sistemler kullanılmaktadır.
Sistem aynı zamanda, internet sitesine gelen müşteriler hakkında kayıt tutmaktadır. Müşterilerin her hareketini kaydeden sistem, bu bilgileri daha çok müşteri kazanmak amacıyla ya da eldeki müşterileri sadık müşteriye dönüştürmek amacıyla veri olarak analizini gerçekleştirir.
Nasıl ki internet sitelerinin arama motorlarında ilk sıralara yükselmesi için analiz yapılır. Analiz sonucunda ise eksikler ve hatalar düzeltilir. Aynı şekilde, CRM yazılımları da bir tür analiz aracıdır ve firma ile müşteri arasındaki ilişkinin daha iyi olmasını sağlayacak tedbirlerin alınmasına yardımcı olur.
Günümüzde web yazılım firmaları, farklı işlevleri yerine getiren CRM yazılımlarını üretmektedirler. Firmaların ihtiyaçları doğrultusunda sistemdeki elemanlarda da farklılık olabilmektedir.
ERP (Enterprise Resource Planning)
Kurumsal kaynak planlama olarak Türkçeye çevrilen bu kavram, kurumsal şirketlerin finans kaynaklarının boşa harcanmamasını amaçlar. Daha doğrusu bu amaçlar doğrultusunda yazılımlar üretilir.
ERP sistemleri, devasa verilerin saklanmasını sağlayan ve ihtiyaç halinde bu verilere hızlı bir şekilde ulaşılabilmesini sağlayan yazılımlardır. Kurumsal firmalara özel olarak hazırlanırlar.
Faydaları Nelerdir?
- Kurumsal şirketlerdeki tüm kaynaklar terk bir yerde birleştirilerek, daha verimli olarak kullanılabilir.
- Kurumsal şirketlerin doğrudan ya da dolaylı olarak bağlı oldukları acentelerin bağlantılı olmasını sağlar.
- Karar mekanizmasının hızlı sonuçlar almasını sağlar.
- İşletmenin verileri bir araya getirilerek, karar alma süreçleri sağlıklı hale getirilir. Hızlı ve doğru alınan kararlar, aynı zamanda kar anlamına gelir.
- Üretilen malların doğru bir şekilde yönetilebilmesini sağlar.
- Malzeme stok yönetimi sağlanarak, kayıpların önüne geçilmiş olur. Aynı zamanda karışıklıktan kaynaklanan zararları da engellemiş olur.
- Satış sonrası hizmetlerin hızlı bir şekilde verilebilmesini sağlar.
Yukarıda saymış olduğumuz tüm özellikler, şirketlere özel olarak hazırlanan ERP yazılımları sayesinde gerçekleşebilir. Web yazılım şirketleri, kurumsal şirketler için özel ERP yazılımları hazırlarlar.
Web Yazılım Uzmanı
Web yazılım uzmanı, serbest ya da bir şirkette görev yapan, web sitelerinin altyapısını yöneten ve oluşturan kişidir. Web yazılım uzmanının özellikleri, aşağıda sıralanmıştır:
- Birçok kodlama dilini bilir ve bu dillere ileri seviyede hakimdir.
- Takım çalışmasına yatkındır. Çalıştığı firmanın diğer birimleriyle koordinasyon sağlar.
- Şirketlerin web sitelerini yönetir ve bu işi sistemli bir şekilde yerine getirir.
- Bilgisini sistemli bir şekilde kullanır.
- Zamanlamaya önem verir. Yaptığı her işi zamanında ve yerinde yapar.
- Analitik düşünür. Yaptığı işin analizini yaparak, bir sonraki tasarımlarında kullanır.
- Analiz yeteneği gelişmiştir. Mevcut olan yazılımları analiz ederek, en doğru ihtiyacı belirler ve ona göre bir ürün meydana getirir.
- Sistem ve kullanıcı ihtiyaçlarını doğru tespit ederek, gerekli olan tedbirleri alır. Bu konuda bağlı bulunduğu kişilere düzenli rapor sağlar.
- Yeniliklere açıktır. Yeni sistemleri takip ederek, yaptığı işe ya da çalıştığı şirketteki işlere uygular.
- Eğitim yönü güçlüdür. İşi ile ilgili gerekli olan kişilere ya da kurumlara eğitim verebilir.
Web Yazılım Şirketleri
Günümüzde web yazılım şirketleri, freelancer olarak yazılım hizmeti verenlerden daha iyi ve avantajlıdır. Kurumsal mantıkla hareket eden yazılım şirketleri, müşterilerine paralarının karşılığını tam olarak verebilir.
Müşterilerinden aldıkları işi, bünyesinde bulunan uzman ekip yardımıyla yaparlar. Böylece ortaya tek bir kişinin yapabileceğinden daha kaliteli işler çıkmış olur.
Web yazılım şirketlerinin en iyi özelliklerinden bir tanesi, ulaşılabilir olmalarıdır. Böylelikle müşteriler, işlerinin ne aşamada olduğunu, günün her saatinde öğrenebilirler. İşlerini takip edebilmeleri kolay olur.
Sabit bir adrese ve telefon numarasına sahiptirler. Bu özellikleri müşterilere güven verir.
Web tasarım şirketleri, aldıkları tüm işlerde detaylı çalışma prensibini kullanırlar. Böylece yapılan işlerde herhangi bir hata ya da eksiklik oluşmaz. Bünyesinde bulunan personelle beyin fırtınası yaparak, aldıkları işleri olabilecek en iyi şekilde, müşterilerine teslim ederler.
Güvenilirdirler. Yasal çerçevede hazırlanan sözleşmelerle iş alırlar. Böylece müşteri açısından herhangi bir risk ya da kayıp meydana gelmez.
Satış sonrası hizmet sağlarlar. Web sitesi tamamlandıktan sonra, teknik destek vermeye devam ederler. Aynı zamanda, kurumsal firmalara özel olarak hazırladıkları yazılımlarda da her türlü teknik desteği verirler.
SONUÇ
Web yazılım kavramı günümüzde, birçok kişi tarafından hafife alınmaktadır. Bunun nedeni, piyasada öğrenci ya da freelancer olarak bu işi gerçekleştirenlerin, mağduriyete neden olmaları ve kötü iş çıkarmalarıdır. Sektörün yeterince bilinmemesinin nedeni tamamen kötü algıdan kaynaklanmaktadır.
Oysa ki günümüzde web yazılım ve web tasarım işleri hiç olmadığı kadar gerekli ve ciddi yapılması gereken işlerdir. Web yazılım şirketleri ise kurumsal bir anlayışla, web dünyasına ait tüm tasarımları, başarıyla yerine getirirler.
